„Ludzkość jęczy na wpół przygnieciona ciężarem postępu… jej przyszłość zależy od niej samej” – napisał Henri Bergson w 1932 roku. Po prawie stu latach słowa te stają się coraz bardziej aktualne. Czy potrafimy jeszcze podjąć decyzję, w którą stronę chcemy iść? [00:00] – Wstęp i przedstawienie prof. Michała Krzykawskiego [01:04] – Czym jest bifurkacja? (Koncepcja rozwidlenia i zmiany systemu) [05:57] – Innowacyjność myśli Bernarda Stieglera: Przemysł vs Ekologia [09:42] – “Nie ma alternatywy” – analiza hasła Margaret Thatcher [10:37] – Cytat Henriego Bergsona (1932): Przyszłość ludzkości w jej rękach [12:35] – Polityka technologiczna jako wyzwanie wielosektorowe [13:09] – Idea “Internacji” i współpraca lokalności (Marcel Mauss) [16:06] – Greta Thunberg i akt parezji (mówienia całej prawdy) [19:20] – Pokolenie Z: Nadzieja czy zrzucanie odpowiedzialności? [22:29] – Współpraca międzypokoleniowa i zanik więzi społecznych [24:46] – Model fordowsko-keynesowski i społeczeństwo konsumpcyjne [28:48] – Dopamina i kolonizacja umysłu przez infrastrukturę cyfrową [30:45] – “Interaktywna samotność” w świecie hiper-połączeń [31:44] – Proletaryzacja według Stieglera: Utrata wiedzy na rzecz maszyn [35:39] – Jak odpiąć rozwój technologii od obecnego modelu wzrostu? [36:10] – Deproletaryzacja i świadomość technologiczna [37:56] – Triada: Człowiek – Technika – Przyroda [38:53] – Homo faber: Człowiek jako istotna techniczna od zarania dziejów [43:03] – Sztuczna inteligencja i lęk przed narzędziami [43:22] – Koniec historii (Fukuyama) vs Technofeudalizm [45:00] – AI i przekształcenie (lub dewastacja) internetu przez boty [48:44] – Narracja medialna wokół AI: Hype, Open AI i fakty [49:46] – Zglobalizowany kapitalizm a demokracja – toksyczny związek [53:14] – Komentarz do mowy noblowskiej Olgi Tokarczuk: Narracje vs Pojęcia [55:02] – Problemy lewicy: Brak nowych ram pojęciowych dla współczesnego świata [57:46] – Podsumowanie: Odwaga i ostrożność w zmianie modelu gospodarczego

Afra Wierska rozmawia z prof. Michałem Krzykawskim, filozofem i nauczycielem akademickim z Uniwersytetu Śląskiego, o obco brzmiącej bifurkacji. Czym jest bifurkacja w kontekście społeczno-ekonomicznym? W skrócie jest to moment historycznego rozdroża, w którym system społeczny może (lub musi?) iść w zupełnie różnych kierunkach, z większym naciskiem na lokalną sprawczość. Punktem wyjścia rozmowy jest refleksja nad myślą francuskiego filozofa Bernarda Stieglera, który analizował wpływ technologii, ekonomii i kultury na społeczeństwo oraz proponował drogi wyjścia z cywilizacyjnego zaułka. Współczesny świat – zdominowany przez globalny kapitalizm, logikę efektywności i konsumpcji – właśnie w takim momencie się znajduje. Wskazuje na to chociażby rosnąca apatia społeczna, utrata sprawczości oraz poczucie, że – jak powiedziała Greta Thunberg - „to wszystko jest bez sensu”.